Documentatie · Partijen en studies
De partij-editor
Zetten en varianten, commentaar, symbolen, pijlen en tijden, met de engine ernaast: het venster waarin je een partij schrijft en bestudeert.
Een partij open je in de editor met een dubbelklik in de lijst of met Archief › Open partij (⌘O); een nieuwe met Nieuwe partij (⌘N). Elke partij heeft haar eigen venster, en je kunt er zoveel open houden als je wilt; open je een partij die al open is, dan komt haar venster naar voren. De studies openen in hetzelfde venster.
Links de spelers, met toernooi en ronde: een klik opent Partijgegevens, net als Archief › Wijzig partijgegevens… (⌘I). Bij een studie staan daar Titel en Notities. Daaronder de Notatie. In het midden het bord, met de evaluatiebalk en, als de partij tijden heeft, de klok erboven en eronder; onder het bord de zettenbalk. Rechts de Engine en de verkenner. Onderaan de symbolen. De kolommen maak je breder door de rand ertussen te verslepen. In de knoppenbalk Druk af en Bewaar.
Een nieuwe partij stelt de datum van vandaag voor en het speeltempo en de tijdcontrole van de laatste partij die je ingevoerd hebt; was die niet meer dan drie dagen geleden, in een toernooi dat nog niet afgelopen is, dan ook het toernooi en de volgende ronde.
De zetten
Je zet door het stuk te verslepen, of met een klik op het stuk en een op het veld; de mogelijke velden zijn aangegeven. Bij promotie kies je het stuk.
Varianten ontstaan vanzelf: een andere zet dan de zet die in de partij volgt, opent een variant, dezelfde zet gaat gewoon verder, ook als die commentaar, een symbool of een tijd heeft. In de notatie zijn de varianten ingeklapt achter ▶, en ze klappen vanzelf open als het bord erin komt; de knop bovenaan klapt ze allemaal open of dicht.
In je eigen partijen geeft de notatie, met Pro, ook je repertoire aan: waar je ervan afgeweken bent, en waar de tegenstander een zet speelde die je niet voorzien had.
De rechtermuisknop op een zet heeft Verwijder vanaf hier: dat haalt die zet weg en alles wat erop volgt. Haalt het het vervolg van de hoofdvariant weg, dan neemt de eerste variant haar plaats in. Er wordt geen bevestiging gevraagd: je maakt het ongedaan met ⌘Z.
Door de partij lopen
| Volgende zet | → |
| Vorige zet | ← |
| Eerste en laatste zet | ⌘← ⌘→, of de knoppen onder het bord |
| Een willekeurige zet | een klik in de notatie |
Waar de partij zich splitst, opent → Ga verder met…: de hoofdvariant is al gekozen, ↑ ↓ veranderen de keuze, nog een → bevestigt, ← sluit. Laatste zet gaat naar het einde van de hoofdvariant.
De knop Draai het bord draait het bord om, met de balk en de klokken.
Commentaar
↩ op de zet, een dubbelklik in de notatie, of de knop Commentaar onder het bord. Het commentaar komt na de zet, of voor de zet als je dat kiest. De tekst komt in de partij terwijl je typt.
Symbolen
De balk onderaan zet de symbolen uit de boeken op de huidige zet. Elk symbool heeft zijn eigen toets, die vermeld staat in de tip die verschijnt als je erboven komt:
- de kwaliteit van de zet (!, ?, !!, ??, !?, ?!, □ en de gemiste kans): de toetsen 1 tot en met 8;
- de stelling (= gelijke stelling, ∞, ⩲, ⩱, ±, ∓, +−, −+): de rij eronder, van Q tot I;
- de bijzondere symbolen (nieuwtje, ontwikkeling, initiatief, aanval, tegenspel, tijdnood, compensatie, zugzwang): van A tot K;
- de redactionele (met het idee, gericht tegen, beter is, slechter is, gelijkwaardig is, redactioneel commentaar): van Z tot N.
Eén symbool per groep: kies je een ander uit dezelfde groep, dan vervangt het de eerste, kies je hetzelfde nog eens, dan verdwijnt het. Het symbool voor de kwaliteit verschijnt ook op het bord, op het veld van aankomst. De toetsen gelden voor hun plaats op het toetsenbord, in welke taal dat ook is: de tip toont de letter van het jouwe.
Pijlen en gekleurde velden
Met de rechtermuisknop: slepen van het ene veld naar het andere tekent een pijl, een klik op een veld zet er een cirkel omheen. De kleur hangt af van de toets die je ingedrukt houdt:
| Kleur | Toets |
|---|---|
| Groen | geen |
| Rood | ⇧ |
| Blauw | ⌥ |
| Geel | ⇧⌥ |
Dezelfde pijl nog eens in dezelfde kleur haalt hem weg; in een andere kleur kleurt hem opnieuw. Pijlen en velden horen bij de zet waarop je ze tekent.
De tijden
De knop Zettijd schrijft bij de huidige zet de Resterende kloktijd nadat hij gespeeld is, of de Gebruikte
tijd om erover na te denken: 90, 1:30 en 0:01:30 zijn allemaal anderhalve minuut. Je bevestigt met
↩, of door naar een andere zet te gaan; een leeg veld haalt de tijd weg. Als de partij tijden heeft,
tonen de klokken naast het bord ze zet voor zet.
De engine
De schakelaar op het tabblad Engine, of Bord › Engine-analyse (⌥⌘E), zet Arasan aan, de engine die in de app zit, op de stelling op het bord, en volgt die zet voor zet. Als een venster opent, staat hij altijd uit. Hij werkt op de Mac, zonder netwerk, met de helft van zijn kernen.
Met − en + kies je hoeveel varianten je ziet, van één tot vijf. Bovenaan staan de evaluatie, vanuit wit gezien, en de bereikte diepte; het zoeken stopt op diepte 30, en de + ernaast laat hem doorgaan tot je naar een andere zet gaat. De evaluaties lees je op het tabblad en in de balk naast het bord.
Elke variant heeft zijn eigen evaluatie en de zetten, genummerd zoals in de notatie: “13.” voor een zet van wit, “12…” als zwart aan zet is. Beweeg je de muis over de varianten van de engine, dan stopt het zoeken, zodat ze niet veranderen terwijl je ze leest, en de zet onder de aanwijzer is op het bord te zien (dat dan doorschijnend wordt). Een klik op een zet speelt de variant tot daar: waar hij met de partij samenvalt, loop je hem door, waar hij ervan afwijkt, ontstaat een variant, en aan het einde van de partij verlengt hij haar. ⌘Z haalt de hele variant weg.
De automatische analyse
De knop Automatische analyse, onderaan het tabblad Engine (of Bord › Automatische analyse…), laat Arasan de hele hoofdvariant doorlopen en annoteren: het oordeel over de zetten, de beste variant waar een fout zit, de nauwkeurigheid van beide spelers. Zie Automatische analyse. Je eigen commentaar en symbolen blijven; die van de engine zie je alleen met de engineknop aan, bovenaan de Notatie.
Een geanalyseerde partij heeft naast de knop een ⓘ, de Samenvatting van de analyse:
- bovenaan hoe de partij beslist werd: bijvoorbeeld “Verloren door één zet: …” of “Voordeel weggegeven: …”. Een klik brengt je naar die zet;
- de evaluatiegrafiek: een klik, of slepen, brengt je naar de zet; een stip, in de kleur van het teken, markeert elke !!, !, ?!, ? en ?? van de engine, en een lijn de zet op het bord;
- de nauwkeurigheid van wit en zwart, en daarnaast hoeveel zetten van elk de engine !!, !, ?!, ? en ?? gaf: een klik op een getal brengt je naar de volgende zet van die speler met dat teken;
- Toon analyse in de notatie, dezelfde schakelaar als de knop in de Notatie;
- de engine met zijn versie, de diepte en de datum.
De samenvatting blijft open terwijl je door de partij loopt.
Ongedaan maken
Wijzig › Herstel (⌘Z) haalt de laatste wijziging weg, en Opnieuw (⇧⌘Z) zet hem terug: zetten en varianten, een enginevariant die met een klik gespeeld is, Verwijder vanaf hier, commentaar, symbolen, pijlen en gekleurde velden, tijden, partijgegevens, automatische analyse. Het menu zegt wat het ongedaan maakt. Commentaar dat je in één keer typt, of een bezoek aan het venster Partijgegevens, is één stap. Het bord gaat terug naar de zet waar de wijziging was.
Bewaren
Niets wordt vanzelf bewaard: zetten, commentaar, gegevens en analyse wachten op Bewaar (⌘S). Het stipje in de rode sluitknop van het venster zegt dat er wijzigingen te bewaren zijn, en als je het venster sluit, of de app stopt, vraagt de app wat ermee moet. Om terug te gaan naar de partij zoals ze bewaard was, sluit je zonder te bewaren.
Is dezelfde partij in een ander venster veranderd terwijl ze hier open was, dan worden de gegevens veld voor veld samengevoegd; zetten en commentaar die elders veranderd zijn, worden daarentegen niet overschreven, en de app zegt dat.
De zettenbalk
Onder het bord, van links: Commentaar en Zettijd; eerste zet, vorige zet, volgende zet en laatste zet; Draai het bord (⌘R). Dan het vergrootglas, dat de stelling op het scherm in het archief zoekt (Zoek deze stelling) of er het begin van een nieuwe studie van maakt (Nieuwe studie vanaf hier), en Deel: Kopieer afbeelding, Kopieer FEN, Kopieer PGN, Bewaar afbeelding… en Deel afbeelding…. De afbeelding is het diagram van de stelling met jouw bord, vanaf de kant waar je kijkt, met de pijlen en gekleurde velden van de zet; de PGN is de partij zoals ze in het venster staat, met de wijzigingen die nog niet bewaard zijn.
Het menu Bord
Alles wat je op het bord doet, staat ook in het menu Bord, met zijn toetsen: Vorige zet ←, Volgende zet →, Eerste zet ⌘←, Laatste zet ⌘→, Draai het bord ⌘R, Zoek deze stelling, Nieuwe studie vanaf hier; en in de editor Commentaar… ↩, Zettijd…, Annotaties (de symbolen, elk met zijn toets), Verwijder vanaf hier, Engine-analyse ⌥⌘E, Automatische analyse… en, voor een studie zonder zetten, Zet stelling op…. De toetsen zonder ⌘, en ⌘← ⌘→, gelden alleen voor het bord als je niet aan het typen bent: in commentaar of in de titel van een studie zijn ze tekst.
Druk af in de knoppenbalk, of Archief › Druk af… (⌘P), drukt de partij of de studie af zoals ze in het venster staat, of bewaart haar als PDF: zie Afdrukken en PDF.